St. Urbanus kerk

De kerk en de parochie zijn genoemd naar de heilige Urbanus. De beschermheilige van de Heeren Van Aemstel heette Urbanus en alle rooms-katholieke kerken in de omgeving, zoals in Duivendrecht, Ouder-Amstel, Bovenkerk en Nes aan de Amstel (Amstelveen), dragen nog steeds dezelfde naam: St. Urbanus. Urbanus II (Odo Châtillon), was paus van 1088 tot 1099, organiseerde de Eerste Kruistocht en daarom werd hij heilig verklaard.


(Amstelveenweb.com - 2003)

De rooms-katholieke parochie St. Urbanus heeft de St. Urbanuskerk als haar kerkelijk centrum. De parochie bestaat sinds 1275. Op de plaats van de huidige kerk stond voorheen een kapel die was opgedragen aan de Heilige Maagd Maria.

In het begin van 1600 waren er twee kerkjes zuidelijk van Amstelveen voor de rooms-katholieke eredienst in gebruik. Dit waren de Bovenkerk aan de Bovenkerkerweg en de Benedenkerk aan de Legmeerdijk. In 1805 werd een nieuwe parochiekerk gebouwd op de hoek van de F-landweg en de Noorddammerlaan. Deze werd uiteindelijk gesloopt en in 1875 werd de huidige St. Urbanuskerk gebouwd. Op 20 augustus 1888 was de bouw van de kerk klaar en vond de inwijding plaats. De kerk is gelegen aan de Noorddammerlaan in Bovenkerk en gebouwd door Dr P.J.H. Cuypers.


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Tekening uit het kadaster, zoals deze werd afgegeven door architect Cuypers op 27 februari 1872 te Amsterdam
Het is goed zichtbaar hoe de situatie toen was op de hoek Noorddammerlaan / Bovenkerkerweg. Waar de pijl wijst, stond de vroegere kerk uit 1805, welke door de nieuwe kerk werd vervangen, de huidige St. Urbanuskerk.



(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Zijaanzicht St. Urbanuskerk met links de pastorie


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Pastorie

De parochie wil een een open en warme gemeenschap vormen, waar gelovigen bij elkaar komen om te luisteren naar Gods Woord en waar ze hun geloof in Christus kunnen vieren. Naast de zondagviering zijn er de viering op woensdagochtend en op zaterdagavond. De parochie heeft een gemengd koor. Maandelijks wordt het parochieblad BovenKerkBericht uitgegeven.


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Het ontwerp van de St. Urbanuskerk en pastorie door P. Cuypers
Het priesterkoor, transept en sacristie wijken sterk af van wat daadwerkelijk werd uitgevoerd. Veel punten van het ontwerp vertonen gelijkenis met de Vondelkerk in Amsterdam, dat ook door Cuypers is ontworpen


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Preekstoel


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Altaar met diensttafel


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Twee van de vijf glas-in-lood vensters voor in de kerk in het zogeheten priesterkoor


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Hoogaltaar




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Gewaad of kazuifel
Een kazuifel is een mouwloos opperkleed, dat gedragen wordt door de priester als hij de mis opdraagt. Oorsprong: Latijnse woord casula, dat huisje betekent . Deze worden gedragen als door 'drie heren' de mis wordt opgedragen. Dit driestel heeft afbeeldingen van Christus, Maria en Jozef.


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Zijvleugel met aan het eind links een orgel




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Orgel met Mariabeeld




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Zijvleugel met orgel




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Close-up




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

De speeltafel van het orgel




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

De Lichtkroon

De ijzeren lichtkroon hangt in de kruising van de kerk. De kroon is naar een ontwerp van Cuypers en dateert uit 1889. De lichtkroon heeft om duistere redenen lang op de zolder van de pastorie gelegen en werd pas in 1952 weer in alle glorie hersteld. De lichtkroon kan naar beneden worden getakeld om versieringen aan te brengen, ter gelegenheid van een viering.


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Rechts in de kerk is een kast van orgelpijpen aan de muur bevestigd




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Aan een pilaar is op een sokkel het twee meter hoge beeld geplaatst van de Heilige Urbanus




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

de Heilige Urbanus

Urbanus is de patroon van de kerk, afgebeeld met pausstaf, tiara (kroon) en zwaard. De tekst op de sokkel luidt: "St. Urbanus b.v.o." (bidt voor ons).


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Het Jules Anneessens orgel dat zich achterin de Kerk bevindt, boven de ingang/hal van de kerk

Het Jules Anneessens orgel uit 1930, van de Belgische orgelmaker Jules Anneessens te Menen stond oorspronkelijk in de St. Annakerk te Breda. Het werd aldaar op 20 april 1930 gewijd. De kas werd vervaardigd in Roermond in het atelier dat onder leiding stond van Ir. Jos Cuypers. Cuypers was de architect van de St. Annakerk (Breda) en zoon van de beroemde bouwmeester Dr. Pierre J.H. Cuypers, de architect van de St. Urbanuskerk in Bovenkerk.

Het orgel van de St. Urbanuskerk uit 1930, werd al jaren niet meer gebruikt vanwege de enorm slechte staat waarin het verkeerde. Restauratie was zinloos. Toen de St. Annakerk in Breda moest sluiten werd een koper voor het orgel gezocht. Plaatsing in de St. Urbanuskerk leek zeer geschikt en zodoende werd er een geldwervingsactie op touw gezet. Hierdoor werd het mogelijk het Jules Anneessens orgel te kopen en te restaureren. Het herstel van het orgel werd gedaan door Toine Schreurs, die diverse onderdelen reinigde en herstelde en de oorspronkelijke klank aan het instrument teruggaf. Ook werden kasdelen, waarnodig nog ambachtelijk gerestaureerd en in stijl bijgemaakt.

Het lijkt erop alsof het orgel is gemaakt voor de St. Urbanuskerk, zo mooi past het onder het rozetvenster van het noordertransept en de klank sluit goed aan bij de neogotische bouwstijl en de akoestische eigenschappen van het kerkgebouw.


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Glas-in-lood roosvenster boven het Jozef-altaar




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Roosvenster met afbeelding van de Heilige martelaren van Gorkum

In 1936 hebben de pariochianen twee roosvensters met glas-in-lood voorstellingen aan de kerk aangeboden ter gelegenheid van het 40-jarig priester jubileum van pastoor Roozen. Het venster hierboven is er een van. Het roosvenster heeft een diameter van 3 meter. Centraal in de voorstelling staan de negentien martelaren, waarboven een monstrans met alpha en omega, de symbolen voor begin en einde. Onder de voorstelling: 'Heilige martelaren van Gorkum, bidt voor ons'.

Heilige Martelaren van Gorkum is de benaming van negentien heiligen (zeventien priesters en twee lekebroeders), van wie de meesten (zestien) te Gorkum (Gorinchem) werden gevangen genomen bij de bestorming van deze stad door de watergeuzen in 1572. Allen werden op bevel van de admiraal van de watergeuzen, Lumey, gefolterd en, ondanks het tegenbevel van Willem van Oranje, ter dood veroordeeld en opgehangen op 9 juli 1572. Het roosvenster toont de ophanging van de martelaren in de zogenaamde turfschuur van het St. Elisabethklooster, even buiten Brielle.


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Ontwerptekening voor een roosvenster van de Heilige martelaren.
Getekend door L. van der Bijl in 1936

De ontwerptekening gaat uit van de 'verheerlijking' of de 'glorie' van de martelaren. Vermoedelijk wilde men een dergelijk roosvenster maken nadat de martelaren in 1867 heilig waren verklaard. De datum van de tekening geeft aan 9 juli (datum van de dood van de martelaren) 1867, de datum van de heiligverklaring.



(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Tekening van het glas-in-loodroosvenster H.Sacrament van het mirakel van Amsterdam
Getekend door L. van der Bijl in 1935

Het wapen van Amsterdam met daarboven 'de heilige Stede'. In het midden links en rechts is het opschrift 'de parochie aan hare herder 15 augustus 1936' te lezen (op het roosvenster in de kerk, waar nog een foto van volgt, is de datum gewijzigd in 13 augustus). Links onder is een afbeelding van keizer Maximiliaan en rechts onder is pastoor Roozen knielend afgebeeld. De van oorsprong Amsterdamse kapelaan schijnt een grote verering voor dit mirakel te hebben gehad.

Het Mirakel van Amsterdam vond plaats op 15 maart 1345. Een stervende man had net de heilige communie ontvangen toen hij in de Kalverstraat zijn voedsel tesamen met de heilige hostie uitbraakte. Het braaksel en de hostie werden in het haardvuur gegooid uit eerbied. De volgende ochtend kwam de hostie ongeschonden uit het vuur tevoorschijn. Een werkvrouw bracht de hostie naar de pastoor, maar de volgende dag was de heilige hostie weer terug in de Kalverstraat. Dit herhaalde zich twee keer. Het wonder met het sacrament werd officieel erkend door de Rooms-Katholieke Kerk. Het werd als wonderlijk bewijs gezien van het geloofspunt van de waarachtige tegenwoordigheid van Jezus-Christus onder de schijngedaante van brood.
Bron: Wikipedia



(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Roosvenster met afbeelding van Maria - Heilig Hartaltaar




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Zijkapel




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Maria met kind




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Bovenkerk vlag Broederschap OLV van Kevelaer




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Tekening van de Salvator klok door L. van de Bijl omstreeks 1920-1930

Deze klok is tezamen met twee andere klokken, in het begin van de Tweede Wereldoorlog gevorderd door de Duitsers en afgevoerd. De klok is waarschijnlijk verwerkt tot oorlogstuig.




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Ontwerptekening van het Maria altaar. De beelden zijn iets anders uitgevoerd en een tekst toegevoegd.
Dit altaar staat nu achter in de kerk


(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Het Maria altaar met kaarsen




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Beeld bij de ingang




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Heilige relikwiën van de kerk




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Deze relikwie stond vroeger op het tabernakel, maar is te kostbaar om het heden daar te laten staan, helaas.




(Amstelveenweb.com collectie - 2008)

Close-up van twee kaarsenstandaards, met zandloper en schedel.

Zie ook rubriek Foto's, categorie Buurtgemeenten - Bovenkerk met enkele andere foto's en uitleg.

Wilt u lid worden van de Stichting Vrienden van Urbanus, klik dan hier.

Bron: Diverse teksten zijn overgenomen uit het boekje 'St. Urbanuskerk Bovenkerk, een markant monument van Pierre Cuypers'.







Copyright en Disclaimer | Amstelveen | RSS