Wilhelminaschool - 1917

Op 23 juni 1876 besloot het bestuur van de Hervormde Kerk in Amstelveen een diaconieschool met onderwijzerswoning te stichten. Hiervoor werd de oude pastorie - het Huis met de Kogel - aan de Dorpsstraat aangekocht voor ƒ 8000.

Dominee H. M. M. Rappard verrichtte op 9 februari 1877 de opening. De eerste hoofdonderwijzer was J. Schöttelndreier. In het reglement van de school werd vastgelegd, dat de vrouw van de hoofd onderwijzer zonder betaling vier keer in de week handwerkles moest geven.


(Bron Gemeente Amstelveen - 2003)

De derde klas van de Wilhelminaschool in 1918 met de geliefde Meester Johan Twerda, die in het Huis met de Kogel woonde. Hij was van 1911 tot zijn dood in 1932, hoofd van de school

Later kreeg de school de naam 'Wilhelminaschool'. Bij het 25-jarig bestaan in 1902 kregen de kinderen een griffeldoos. Omstreeks 1916 verhuisden de kinderen naar een nieuw gebouw achter het Huis met de Kogel.


(Bron B. Oostdam - 2011)

Klassenfoto van de Wilhelminaschool in 1959


(Bron B. Oostdam - 2011)

Klassenfoto van de Wilhelminaschool in november 1962, van klas 5 met onderwijzer dhr. Swartsenburg

Tijdens de Duitse bezetting moest de school zich 'Hervormde School nr. 1' noemen, aangezien de naam van koningin Wilhelmina toen niet meer gebruikt mocht worden. Sinds juli 1955 is de school in een veel ruimer gebouw aan de Benderslaan 2, gehuisvest.

Nu heet de school 'Het Palet-Zuid', een protestants christelijke basisschool.


(Bron B. Oostdam - 2011)

Leerlingen van de Wilhelminaschool in de jaren 60 tijdens een optocht


(Bron B. Oostdam - 2011)

Door de brand gedeeltelijk onherkenbare foto van de leraren van de Wilhelminaschool in 1951. Vlnr.: Zeilstra, Kuipers, van Doesburg, Beek, van Wichen, Bernardus Oostdam

Nog meer oude foto’s kunt u vinden van de Wilhelminaschool op de website van Ben Oostdam. Deze foto’s werden gevonden in een hutkoffer die hij uit Holland meenam na het overlijden in 1985 van zijn vader, Bernardus Laurentius Oostdam ('Meester Oostdam' - voormalig Hoofd der School tot 1965).

De hutkoffer met inhoud was het weinige dat overbleef, nadat hun garageappartement in Amerika op 5 september 2006 in brand raakte.

Bouw van een school in het Keizer Karelpark in verband met uitbreiding van dienstruimten.

Nieuwer-Amstel, 8 januari 1954.

Het is Uw raad bekend dat de dienstruimten der gemeentebedrijven en van de brandweer, welke zich op het terrein achter het raadhuis bevinden, dringend aanvulling en verbetering behoeven. Verschillende malen is hierop, ook uit Uw midden, aangedrongen. Er is onvoldoende bergplaats voor de met de groei der gemeente toegenomen hoeveelheid en verscheidenheid van materieel.

De werkplaatsen voor timmerlieden, schilders, gas- en waterfitters zijn thans ondergebracht in bouwvallige en ondoelmatige ruimten. Hetzelfde geldt voor de magazijnen van de Dienst Gengemeentewerken en van het gas- en waterbedrijf en voor het kantoor van de magazijnmeester.
Het gebrek aan voldoende bergruimte leidt er toe dat verschillende materialen tot schade van hun deugdelijkheid in de openlucht moeten worden opgeslagen.

Een en ander heeft ons aanleiding gegeven de dienst van gemeentewerken op te dragen plannen te ontwerpen tot verbetering van de situatie. De inmiddels door de dienst opgemaakte plannen beogen een radicale voorziening, welke de behoefte aan dienstruimten voor een reeks van jaren zal bevredigen.
Hoewel wij ons met de strekking van deze plannen kunnen verenigen hebben wij enkele details nog in overweging. Wij hopen binnen afzienbare tijd Uw raad hieromtrent een voorstel te kunnen doen……

Wij zouden voor de school een gebouw willen plaatsen in het Keizer Karelpark, ongeveer op het punt waar de ir Romplaan en de Van der Leeklaan tezamen komen. De tegenwoordige Wilhelminaschool bevat zes lokalen, het nieuwe gebouw zouden wij willen laten bestaan uit acht lokalen plus een gymnastieklokaal.

 

8 januari 1954

Besluit :

I. - een schoolgebouw met acht lokalen en overige daarbij behorende dienstruimten, alsmede met een gymnastieklokaal, te doen bouwen op het gemeenteterrein," gelegen in het Keizer Karelpark op de bij dit besluit behorende tekeningen is aangegeven;

II.-  voor dit doel, alsmede voor de kosten van eerste inrichting, een crediet te voteren van f 334000,— en dit bedrag te ramen in de gemeentebegroting 1954, zoals op de bij dit besluit behorende staat is aangegeven;

III. -  in principe accoord te gaan met de ruil van het onder I. genoemde gebouw met het gebouw der Vilhelminaschool alsmede met de aankoop van het in de onmiddellijke nabijheid daarvan staande z.g. schoolhuis;

IV. - burgemeester en wethouders uit te nodigen spoedig voorstellen te doen tot verwezenlijking van de onder III. genoemdes ruil en aankoop en tot verbetering en aanvulling van de dienstruimten voor de gemeentebedrijven en de brandweer. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad der gemeente.

 

Het Bestuur van de Hervormde Schoolvereniging „Nieuwer-Amstel" heeft de eer U uit te nodigen tot het bijwonen van de opening van de Wilhelminaschool, Benderslaan 2, Amstelveen, op vrijdag 8 juli 1955, des avonds om 8.30 uur. Hopende dat U aan deze uitnodiging gevolg zult kunnen geven, namens het Bestuur voornoemd,

J. J. van Viegen, voorzitter, J. H. van Peursem, secretaris
Amstelveen, 1 juli 1955 Parmentierlaan 48

 

Amstelveensch Weekblad 8 juli 1955

'Wilhelminaschool herboren

In het Verzetsliedenkwartier (Keizer Karelpark), staat de nieuwgebouwde Wilhelminaschool. Links de acht-klassige school. Rechts het nieuwe gymnastieklokaal. In het midden is de achterzijde van de overdekte fietsenstalling te zien.

(Bron B. Oostdam - 2011)

De Wilhelminaschool in 1955

In de stenen wand van de hal van de nieuwe Wilhelminaschool staat in het marmer uitgehouwen te lezen: „De Wilhelminaschool van de Hervormde Schoolvereniging te Nieuwer-Amstel werd naar dit gebouw overgeplaatst 3 Juli 1955." Er boven staat afgebeeld het Hugenotenkruis met eronder de 'spreuk „Christ avant tout".

Vandaag zal de overplaatsing van de oude naar de nieuwe school een feit zijn. Jarenlang zag het bestuur van de school aan de Dorpsstraat, om naar gunstig tijdstip om tot nieuwbouw over te gaan.

De noodzaak hiertoe bestond. De accomodatie van de oude school, verminderde zienderogen, en men kon met het oude gebouw niet meer aan de eisen van het moderne onderwijs voldoen.

De Wilhelminaschool lijkt in het nieuwe verzetsliedenkwartier in het Keizer Karelpark, waar de school voor ingebruikname gereed staat, een heel nieuw leven te willen beginnen. Hoewel vandaag de school officieel geopend wordt, zal eerst bij de aanvang van het nieuwe schooljaar het gebouw volledig in bedrijf genomen worden.

De architect van de gemeente Nieuwer-Amstel, de heer A. K. Andrea is ontwerper van het schoolgebouw en het aangrenzende gymnastieklokaal. Behalve een kamertje voor de hoofdonderwijzer en een verblijf voor het personeel zijn er in totaal 8 lokalen, (waarvan er een voor handenarbeid wordt ingericht): 4 boven en beneden.

Beneden bevinden zich twee lokalen die de mogelijkheid scheppen om één vergaderruimte te maken van 17 x 7.60 meter, door het uitnemen van de tussenwand; een pracht gelegenheid voor b. v. ouderbijeenkomsten. Ook is er een toneeltje, dat kan worden gebruikt door het uitnemen van de achterwand van een lokaal.

Het trappenhuis is ruim en licht, een royale brede trap leidt naar boven. In de kelder staat een automatische oliestookinrichting. Op één ketel kan èn het gymnastieklokaal èn het schoolgebouw worden verwarmd. Afzonderlijk kan dat ook gebeuren. Het gymnastieklokaal, waaraan nog volop wordt gewerkt en dat eerst in september in gebruik genomen zal kunnen worden, is 10 meter breed, 20 meter lang en 5 1/2 meter hoog.

Het lokaal is van dezelfde grootte als het turngebouw aan de Ouderkerkerlaan. Voorts behoren tot de vaste attributen van de gymnastiekbeoefenaars een tiental douches en voetenwasbakken. De grote ruiten aan de Zuidelijke kant van dit apart staande ,gebouw zijn vervaardigd van onbreekbaar glas en de lampen in het plafond zijn -op een zodanige wijze geconstrueerd, dat, wanneer een bal er tegen mocht stuiten, men niet bevreesd behoeft te zijn voor breuk.

Rest ons nog te vermelden, dat achter de gebouwen, die in een V-vorm staan, een prachtige overdekte rijwielstalling is gemaakt. De rijwielen zijn, wanneer gestald, van de weg af niet te zien. In de onmiddelijke nabijheid van de school worden reeds de vormen van de nieuwe kleuterschool, die daar gaat verrijzen, zichtbaar. Wanneer het complex gebouwen, dat hier werd geprojecteerd, gereed zal zijn, de plantsoenen zijn aangelegd en de bomen en struiken zullen zijn opgegroeid, zal de schoolgaande jeugd in dit gedeelte van Nieuwer-Amstel goed gehuisvest zijn.'

 

Dankwoord van het Hoofd der Wilhelminaschool Bernardus Laurentius Oostdam tijdens de opening van de Wilhelminaschool op 8 juli 1955:

(Bron B. Oostdam - 2011)

Bernardus L. Oostdam in 1941

'Mijnheer de Burgemeester, Mhr. de Inspecteur, H. H. Wethouders, Leden en van de Raad, Predikanten, Collega's en verdere aanwezigen:

In opdracht van 225 (lett. en fig.) lastgevers, te weten de leerlingen dezer school, kom ik u hartelijk danken voor de beschikbaar stellen van deze schitterende, (angstig) mooie school! Ik moet U, namens hun zeggen, dat ze de gehele procedure met groeiende spanning op de voet gevolgd hebben. De voorbereidende besprekingen, neergelegd in het Gemeenteblad, Bijl. No. 4, dd 8 Jan ’54, kon hun goedkeuring wegdragen en de uitdrukking “vroede Vaderen”werd een levend begrip voor ze.

Toen op 11 Mrt. ’54 de aanbesteding plaats vond in het “Dorstige Hert”,  werd ik door de hoogste klas afgevaardigd aldaar ook wat te besteden en om het zaakje te verslaan (fig.) Mijn lawaaiminnende lastgevertjes waren op 7 Mei van het vorig jaar allen aanwezig bij het inheien van de eerste paal. Aannemer Bulters’ reputatie was met één slag (met de laatste) gevestigd, want ….”toen had ie er stiekem een paar doosjes klappertjes op gelegd…”

Dat pas op 3 Nov. De vlag in top ging, omdat het bouwwerk onder de kap gekomen was hun niet erg lang gevallen, want inmiddels was een nieuw plan in hun bollen gerijpt. Ze zouden sparen om een cadeau aan te bieden bij de opening. Een flitsende campagne: ruim f 200 brachten ze bijeen. “En nu een piano kopen, meester! Muziek hoort erbij!”

Ik schijn toen even een zuinig gezicht gezet te hebben. “Maar meester, de oud-leerlingen kunnen toch ook meedoen?” En het regende namen en bijdragen van mannen en vrouwen, die in de loop van bijna 80 jaar op de Wilhelminaschool  zij geweest. Het vereiste bedrag kwam bijeen, het verlangde instrument zal aan het bestuur overmorgen overdragen worden.

De ten top gestegen spanning vond gisteren en vandaag een uitweg, want de inspecteur had verklaard, dat er zijnerzijds geen bezwaar bestond tegen de gevraagde roosterwijziging op 7 en 8 Juli wegens verhuizing. G e e n bezwaar van de Weledelgestrenge Heer Inspecteur ….veel bezwaren nieuwe school komen, kijken we geen boek aan hoor en vieren we een hele dag feest! Mhr. De Inspecteur, zou U voor deze keer langs deze ongebruikelijke weg Uw toestemming daarvoor willen verlenen??? Dank U.

En nu nog een persoonlijk woordje. Dit is. U allen zult dat goed kunnen aanvoelen, een ongekende hoogtijdag in het leven van een onderwijsman. Weggerukt te worden uit een traditierijk, welhaast historisch geworden, sfeervolle, oude Wilhelminaschooltje, dat ons ontzettend, dat ons ontzettend lief was,….en neergezet in een brandnieuw, modern a n g s t i g-mooi schoolgebouw.

(Bron B. Oostdam - 2011)

De klaslokalen worden bewonderd na de openingsceremonie in 1955

Een lach, maar geloof me, ook een traan. Ruim 5 jaar mocht ik te roer staan in het oude gebouw, geholpen en gesteund door flinke onderwijzeressen en onderwijzers, die er iets langer of korter aan verbonden waren. Maar wat is dat, vergeleken met het Bijbelse getal van 38 jaren, dat onze Juffrouw Van Wichen daar dag in dag uit haar moederlijke zorgen aan de kindertjes wijdde. Voor haar moet deze dag wel een emotierijke zijn!

De voorzitter bedankte reeds personen en instanties. Ik moge nog enkele namen herhalen. Mhr. Andrea (en nu een oneerbiedig, maar bekend gebaar en een mannenwoord in dit geëerde gezelschap: ZO’N KEREL! Een kunstenaar, een aestheticus, een bouwmeester. En zo gewoon, zo doodgewoon.

We hadden in het afgelopen jaar vrij veel met elkaar te maken. En, zoals het hoort, nam ik, bij de ontmoeting, mijn hoed af. Op een dag schiet ie uit: “Nou moet ’t maar ’s uit wezen met dat gedoe…van hoedop, hoed af….Hou je maar gedekt.” Mhr. Andrea, één verzoek: mag ik a. u. b. mijn hoed heel diep voor U afnemen telkens, als ik U zie, want ik heb zo veel respect voor U.


(Bron B. Oostdam - 2011)

De nieuwe schoolbanken van de Wilhelminaschool in 1955

Hr. Bulters: De school heeft nu al een plaatselijke vermaardheid. Alles is prima, alles is af! ’t Zal ons moeilijk vallen, deze reputatie zij het op een ander gebied te handhaven! Hulde. Tenslotte ga ik een applausje aan U vragen en wel hiervoor: Terwijl de bovenmeester enige dagen met ruim 39 koorts als een pascha in bed lag, hebben de collega’s een schoolreisje “ondergaan” de verhuizing verzorgd en de school aangekleed. Vooral de sfeer, waarin dat gegaan is, zal ik nooit vergeten. Alle hulde!

Verder allen heel veel dank voor Uw aanwezigheid. UW belangstelling, UW interessen, ’t zij ambtelijk, of moreel, zullen mij steunen in mijn taak om hier in dit nieuwe schoolgebouw te zijn: Schipper naast god. Dank U!”

==================================================================

Bernardus Laurentius Oostdam werd geboren op 3 januari 1909. Hij is in 1985 overleden. Zijn zoon, Ben Oostdam (1932), woonachtig in de USA, houdt zijn zeer uitgebreide levensverhaal op zijn website bij. Met veel dank voor zijn fotomateriaal, dat het voor ons mogelijk maakte om een meer compleet verhaal van de toenmalige Wilhelminaschool te kunnen maken.


(Foto Amstelveenweb.com - 2010)

Basisschool 'Het Palet-Zuid' in 2010

Als u nog iets toe kunt voegen aan de geschiedenis van deze historische school, foto’s, verhaal, boek, kunt u onze redactie altijd benaderen: redactie@amstelveenweb.com