Bijgewerkt: 3 maart 2021

De Sobibor Tapes - de vergeten interviews van Jules Schelvis bij de EO

Nieuws -> Informatief

Bron: Evangelische Omroep
17-01-2021

Woensdag 27 januari 2021, dat is de ‘Internationale Herdenkingsdag van de Slachtoffers van de Holocaust’,zendt EO de film  de film ‘De Sobibor Tapes – de vergeten interviews van Jules Schelvis’ uit. Een bijzonder project met interviews waarin de organisatoren en getuigen van de opstand in vernietigingskamp Sobibor hun verhaal doen. De interviews zijn ooit gemaakt door Jules Schelvis en bevat uniek historisch materiaal. Maker Piet de Blaauw heeft Jules persoonlijk gekend en heeft er een bijzondere documentaire van gemaakt waarin de plannen en opstand in Sobibor van minuut tot minuut worden weergegeven.

Foto Amstelveen
(Foto Amstelveenweb.com - 2012)

De heer Jules Schelvis (7 januari 1921 - 3 april 2016) tijdens de tentoonstelling 'Post uit de vergetelheid'- met brieven uit nazi-kampen en getto's op vrijdagmiddag 27 januari 2012 in het raadhuis van Amstelveen. Hij was een Joodse historicus, schrijver, drukker en overlevende van de Holocaust. Schelvis was de enige overlevende van de 3.005 mensen op het 14de transport van Westerbork naar vernietigingskamp Sobibor, nadat hij was geselecteerd om te werken in het nabijgelegen werkkamp Dorohucza. Hij is bekend om zijn memoires en historisch onderzoek over Sobibor, waarvoor hij een eredoctoraat heeft behaald aan de Universiteit van Amsterdam, Officier in de Orde van Oranje-Nassau en Orde van Verdienste van de Republiek Polen


Woensdag 27 januari 2021 om 20.30 uur bij de EO op NPO 2
Op 14 oktober 1943 komt een groep gevangenen in vernietigingskamp Sobibor in opstand tegen de SS-bewakers. 40 jaar later interviewt de Nederlander Jules Schelvis, zelf overlevende van Sobibor, 12 mannen en vrouwen die bij de opstand betrokken waren. Schelvis legde de gesprekken vast met een van de eerste consumentencamera’s. Dit unieke historische materiaal (18 uur lang) vormt de basis van de documentaire ‘De Sobibor Tapes’ die de EO uitzendt in het kader van de ‘Internationale Herdenkingsdag van de Slachtoffers van de Holocaust’ op woensdag 27 januari.

Foto Amstelveen
(Bron EO - 2021)

Het verlaten treinstation van Sobibór. Het was een vernietigingskamp dat door nazi-Duitsland werd gebouwd en geëxploiteerd als onderdeel van Operatie Reinhard. Het was gelegen in het bos bij het dorp Sobibór in het door de Duitse regering bezette Polen. Als vernietigingskamp en niet als concentratiekamp bestond Sobibor uitsluitend voor het doden van Joden. Het overgrote deel van de gevangenen werd binnen enkele uren na aankomst vergast. Degenen die niet direct werden vergast, werden gedwongen mee te werken aan het functioneren van het kamp en slechts weinigen overleefden het meer dan een paar maanden. In totaal werden in Sobibor zo'n 170.000 tot 250.000 mensen vermoord, waarmee het kamp na Belzec, Treblinka en Auschwitz het op
drie na dodelijkste nazi-kamp was


De unieke beelden zijn het enige levende bewijs van de opstand in het vernietigingskamp Sobibor. Indrukwekkende getuigenissen van overlevenden over de onmenselijke gebeurtenissen binnen de afrastering van het kamp. Getuigen die tijdens de gesprekken opnieuw beleven hoe ze zich voelden in het kamp waar moord en vernietiging ‘gewoon’ was. De interviews met de getuigen worden afgewisseld door verhalen van onder meer Jetje Manheim en Johannes Houwink ten Cate die aan de hand van brieven, foto’s en kranten artikelen vertellen over Jules’ jarenlange inspanning om de opstand in Sobibor wereldkundig te maken. Het resultaat is een uniek verslag van hoe de Joodse revolte in Sobibor van minuut tot minuut heeft plaatsgevonden.

De getuigen
  “Ik geloofde er eerlijk gezegd niet in”, zegt opstandelingenleider Sasha Pechersky in zijn interview met Jules Schelvis. Toch besloot de krijgsgevangen Sovjetmilitair door te gaan met de opstand. “Mijn belangrijkste doel was om die fascisten te doden. Misschien zouden er zo’n 15-20 mensen kunnen ontkomen om de wereld de waarheid te vertellen.” 

Chaskiel Menche, verloor zijn vrouw, kind en moeder in Sobibor. Direct na aankomst werden zij omgebracht. “Ze willen dit toch geheimhouden”, zegt hij tegen Jules Schelvis. Menche besloot dat hij wraak wilde nemen en vertelt in detail hoe hij zijn nazibeulen met een bijl de hersens insloeg tijdens de opstand, waarna hij vluchtte. “Je moet de wereld laten zien wat hier gebeurt in dit kamp.” 

Foto Amstelveen
(Bron EO - 2021)

Dr. Johannes Houwink Ten Cate


Foto Amstelveen
(Bron EO - 2021)

Mevrouw Jetje Manheim vertelt over de jarenlange inspanning van Jules Schelvis om de opstand in Sobibór
wereldkundig te maken

 Jules Schelvis
Tijdens de oorlog worden Jules en Rachel Schelvis vanuit Nederland naar Sobibor gedeporteerd. Jules wordt na aankomst overgeplaatst naar een ander kamp om daar tewerk te worden gesteld. Zijn vrouw Rachel wordt direct in Sobibor vermoord. In het vernietigingskamp zijn naar schatting in totaal 170.000 mensen gedood. Van de 35.000 Nederlanders die in Sobibor terecht kwamen, hebben slechts 18 mensen het overleefd. Na de opstand besluiten de nazi’s om het hele kampcomplex te vernietigen. Voor hen was het een schande dat Joodse ‘Untermenschen’ in staat waren geweest om ‘Arische’ militairen te overmeesteren.  

Jules Schelvis zag het als zijn levenstaak om het verhaal van de Opstand van Sobibor openbaar te maken. Begin jaren ’80 documenteert hij samen met de slaviste Dunya Breur, het getuigenis van Sacha Pechersky, de Russische opstandelingenleider en elf andere direct betrokkenen. 

Het idee was om met het materiaal een documentaire te maken, jaren voordat Claude Lanzmann en Steven Spielberg begonnen aan hun ‘oral history’-projecten over de Holocaust. Tot grote teleurstelling van Jules Schelvis is zijn documentaire over de opstand van Sobibor er nooit gekomen. Vijf jaar na zijn overlijden is zijn levenswerk nu gerealiseerd door filmmaker Piet de Blaauw en cameraman Jan Pieter Tuinstra. Jules Schelvis schreef verschillende boeken over de Holocaust en ontving voor zijn historische werk een eredoctoraat van de Universiteit van Amsterdam.
Lees meer over: Het vernietigingskamp Sobibor



Amstelveenweb.com is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de nieuwsberichten.