Pieter van Leeuwen - 2005

Pieter van Leeuwen (1916 – 1996) beeldend kunstenaar-architect
Van Leeuwen wilde oorspronkelijk landschapsarchitect worden en ging naar de hogeschool in Wageningen. Na het uitbreken van de oorlog kwam hij in het verzet terecht en moest later onderduiken. Hij kwam heelhuids uit de oorlog en koos voor de architectuur. Daarvoor volgde hij cursussen bij het Instituut voor Kunstnijverheid – onder leiding van Johan Niegeman en Mart Stam – en bij de Academie voor Bouwkunst te Amsterdam.

Ondertussen werkte hij als architect. Een van zijn projecten was een kinderstad op de RAI te Amsterdam. Het idee was even eenvoudig als inventief: hij gaf de kinderen de materialen en gereedschappen om zelf hun huis te bouwen. Het werd tot in het buitenland bekend. Het internationale vakblad “L´Architecture d’Aujoud´hui” wijdde er aandacht aan. Er volgden andere projecten – ontwerpen voor buurthuizen, kinderdagverblijven, een sociaal-medisch centrum en speeltoestellen - die allemaal blijk gaven van het inlevingsvermogen in de gebruiker van de ontwerper. Bij hem was de mens de maat bij alles wat hij deed.

Het was logisch dat hij in het kunstonderwijs terecht kwam. Hij gaf les aan De Werkschuit en was jarenlang docent aan de Theaterschool in Amsterdam, waar hij in de opleiding dansexpressie het begrip “beeldvorming” introduceerde. Verder trad hij op als gastdocent stedenbouw en architectuur bij de T.H. Delft en de Academie voor bouwkunst kunst te Rotterdam.

Intussen had de beeldend kunstenaar Pieter van Leeuwen niet stilgezeten. Hij heeft in opdracht metalen wandplastieken gemaakt, maar als vrij kunstenaar ook een groot oeuvre van schilderijen in olieverf, tekeningen, etsen, monoprints, keramiek en kleine plastieken in hout, metaal of karton op zijn naam staan. Tot de opvallende kunstwerken in dit oeuvre behoren de schilderingen op zijde waar de transparantie van het materiaal een bijzonder effect aan verleent en de spontane viltstift-tekeningen die de kunstenaar “oefeningen” noemde. De schilderijen zijn abstract in tegenstelling tot de kleine plastieken die figuratief van vormgeving zijn. Die twee kanten van zijn kunstenaarschap illustreren zijn opvatting dat hij “nergens bij hoorde”.

De tentoonstelling in Museum Jan van der Togt kwam tot stand dank zij de inspanningen van de vrouw van de kunstenaar, Josje Teunisse. Zij beheert de artistieke nalatenschap van haar man en beschrijft hem als volgt: “Hij had een speelse geest en een groot gevoel voor humor. De veelzijdigheid van zijn activiteiten kwam voort uit één bron, zijn creatieve persoonlijkheid. Hij was altijd op zoek naar een nieuw idee dat hij met zijn enorme handvaardigheid vorm kon geven”.